مؤلف : در لفظ ديگرى به جاى « حوت - ماهى » « نون - ماهى » وارد شده است . و در مجمع البيان از عمار بن ياسر از رسول اللَّه ( ص ) نقل شده كه فرمود : مائده ، عبارت بود از نان و گوشت . و اين براى آن بود كه آنان از مسيح طعامى خواسته بودند كه هر چه بخورند تمام نشود ، آن گاه فرمود : خطاب شد به آنان كه اين مائده در بين شما خواهد بود و تمام نخواهد شد مادامى كه خيانت نكنيد و از آن چيزى پنهان نكنيد و اين سر را به ديگران نگوئيد ، و ليكن آنان روز را به شام نرساندند مگر اينكه هم از آن برداشته و پنهان كردند و نيز به يكديگر خيانت نمودند و هم سر خود را فاش ساختند . « 1 » مؤلف : اين روايت را صاحب الدر المنثور از ترمذى و ابن جرير و اين ابى حاتم و ابن انبارى و ابى الشيخ و ابن مردويه از عمار بن ياسر از آن حضرت نقل نموده و در نقل اينان در آخرش دارد كه : بنى اسرائيل به جرم همين خيانتشان به صورت ميمون و خوك مسخ شدند . در الدر المنثور گفته كه ابن جرير و ابن منذر و ابن ابى حاتم از طريق ديگر روايتى نظير آن از عمار بن ياسر نقل كرده‌اند . « 2 » و در اين روايت چند مناقشه است : يكى اينكه در اين خبر دارد بنى اسرائيل طعامى خواستند كه هر چه بخورند تمام نشود ، و اين معنى با ظاهر آيه بنا بر آنچه خداوند از قول آنان حكايت نموده كه گفتند : * ( « وَنَكُونَ عَلَيْها مِنَ الشَّاهِدِينَ » ) * كاملا انطباق ندارد ، زيرا طعامى كه از بين رفتنى نيست و تا قيام قيامت ماندنى است چه حاجت دارد به اشخاصى كه به معجزه بودن آن شهادت دهند ، مگر اينكه مراد از شهادت شهادت در قيامت و در نزد خدا باشد . مناقشه ديگر اينكه در روايت داشت : بنى اسرائيل به صورت ميمون و خوك مسخ شدند و ظاهر سياق آن اين بود كه آن عذاب موعود همين مسخ بوده و حال آنكه ظاهر اينكه خداى تعالى فرمود : * ( « فَإِنِّي أُعَذِّبُه عَذاباً لا أُعَذِّبُه أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ » ) * اين است كه اين عذاب عذابى است بى سابقه و هيچ ملتى به آن عذاب معذب نشده و نخواهد شد ، در حالى كه خداى تعالى در قرآن كريم تصريح مىكند بر اينكه ملل ديگرى هم به صورت ميمون و خوك مسخ شده‌اند . از آن جمله مىفرمايد : « وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ » « 3 » و از بعضى طرق ائمه اهل بيت ( ع ) نيز روايت شده كه همين متخلفين از

--> ( 1 ) تفسير مجمع البيان ج 3 ص 266 ( 2 ) تفسير در المنثور ط دار المعرفة ج 2 ص 348 ( 3 ) و به تحقيق دانستيد و شناختيد كسانى را كه از خود شما بودند و تجاوز كردند در روز شنبه ، پس ما به همين جرمشان به صورت ميمون و خوك مسخ نموديم . سوره بقره آيه 65